Türkiye’nin zeytinyağı ihracatı 2026’nın ilk dokuz ayında miktar bazında yüzde 53 azalarak 15,7 bin tona, gelir bazında yüzde 48 azalarak 82,1 milyon dolara geriledi. Aynı dönemde zeytin ve zeytinyağı ihracatının toplamı 381 milyon dolardan 273 milyon dolara indi. Buna karşın sektör, 2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolte bekliyor. Rakamlar, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun’un 27 Ekim 2026 tarihli açıklamasından alındı.
Ocak-Eylül 2026: kalem kalem ihracat
Açıklamaya göre toplam ihracat miktarı geçen yılın ilk dokuz ayındaki 121 bin tondan 2026’nın aynı döneminde 87 bin tona düştü. Değer tarafında fark 108 milyon dolar, miktar tarafında 34 bin ton oldu. Kalemlerin dökümü şöyle:
- Siyah zeytin: miktar yüzde 14 azalarak 48,1 bin ton, değer yüzde 9 azalarak 127 milyon dolar.
- Yeşil zeytin: miktar yüzde 19 azalarak 14,4 bin ton, gelir yüzde 11 azalarak 41,3 milyon dolar.
- Zeytinyağı: miktar yüzde 53 azalarak 15,7 bin ton, gelir yüzde 48 azalarak 82,1 milyon dolar.
- Prina yağı: miktar ve değer yüzde 40 gerileyerek 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar oldu.
Zeytinyağında gelir, miktardan daha az düştüğü için ton başına gelir arttı: 82,1 milyon doları 15,7 bin tona bölmek yaklaşık 5.230 dolar verir. Birlik, zeytinyağındaki düşüşü küresel fiyat hareketlerine ve geçmiş dönemlerde uygulanan ihracat kısıtlamalarına bağlıyor.
Yüksek rekolte neden tek başına yetmiyor?
Uygun, sahadan gelen verilerin 2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolteye işaret ettiğini belirtti. Aynı açıklamada, İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus’ta da yüksek rekolte beklendiği, bunun Türk zeytinyağının ihracat şansını azalttığı vurgulandı. Birlik yeni sezon için ihracat hedefi belirleyemediğini, orta vadeli hedefin ise sektör ihracatını 1 milyar dolara taşımak olduğunu söyledi.
Rekolte tahminlerinin yağ miktarına dönüşmesi çeşide, hasat zamanına ve sıkım yöntemine göre değişir; kaç kilo zeytinden bir kilo yağ çıktığı sorusunun yanıtı bu yüzden tek bir sayı değil, bir aralıktır. Açıklamada bu konuda bir oran verilmedi.
Sektörün talepleri
Uygun’a göre artan maliyetler, finansmana erişim güçlükleri ve uluslararası pazarlardaki ticari engeller yeni sezon öncesindeki başlıca zorluklar. Talepler üç başlıkta toplandı:
- ABD’de Türk ürünlerine uygulanan yüzde 12,5 oranındaki ilave gümrük vergisinin kaldırılması.
- Avrupa Birliği’ndeki zeytinyağı kotasının en az 60 bin tona çıkarılması.
- Birleşik Krallık ile yürütülen serbest ticaret anlaşması görüşmelerinde zeytin ve zeytinyağının sıfır gümrük vergisiyle girişi.
Uygun, yüksek rekoltenin ihracat artışına dönüşmesi için “pazara erişim olanaklarımızı geliştirmeli, katma değerli ve ambalajlı ürün ihracatımızı artırmalıyız” dedi. Birlik, 2027 yılında ihracatı ayakta tutmak için OLIVEtoLIVE UR-GE projesine, uluslararası fuarlara ve sektörel ticaret heyetlerine dayanan bir strateji izleyeceğini açıkladı.
Ekonomi gündemindeki diğer veriler
Gıda fiyatlarının genel enflasyondaki yerini görmek için Eylül ayı TÜFE verisine, üretici tarafındaki fiyat hareketleri için yurt dışı üretici fiyat endeksine, sanayi tarafı için ise Ağustos ayı sanayi üretim endeksine bakılabilir.
Sık sorulan sorular
Zeytinyağı ihracatı 2026’nın ilk dokuz ayında ne kadar azaldı?
Miktar yüzde 53 azalarak 15,7 bin tona, gelir yüzde 48 azalarak 82,1 milyon dolara düştü.
Zeytin ve zeytinyağı ihracatının toplamı ne kadar?
Ocak-Eylül 2026’da 273 milyon dolar. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 381 milyon dolardı; düşüş yüzde 28.
2026/27 sezonunda rekolte nasıl bekleniyor?
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı, sahadan gelen verilerin sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolteye işaret ettiğini söyledi. Açıklamada ton cinsinden bir tahmin yer almadı.
Yüksek rekolte ihracatı neden otomatik artırmıyor?
Birliğe göre İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus’ta da yüksek rekolte bekleniyor ve bu durum Türk zeytinyağının ihracat şansını azaltıyor.
Sektör hangi düzenlemeleri istiyor?
ABD’deki yüzde 12,5’lik ilave gümrük vergisinin kaldırılmasını, AB zeytinyağı kotasının en az 60 bin tona çıkarılmasını ve Birleşik Krallık pazarına sıfır gümrük vergisiyle girişi.
Prina yağı ihracatı ne durumda?
Miktar ve değer bazında yüzde 40 gerileyerek 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar oldu.